Informatie voor Ouders

Een kind dat overdag zindelijk is zal meestal wat later ook ’s nachts droog blijven. Sommige kinderen moeten nog een tijdje ’s nachts een keer opgenomen worden om hen een plas te laten doen. Het wordt pas als een probleem ervaren als kinderen, die overdag gewoon zindelijk zijn, na de kleuterleeftijd nog geregeld in bed plassen. Bedplassen is een merkwaardig verschijnsel. Voor een zuigeling en kinderen tot een jaar of drie is het normaal, voor een vijfjarige is het vervelend en op oudere leeftijd kan het een obsessie worden voor het kind zelf en voor het hele gezin. Op volwassen leeftijd verdwijnt het vaak spontaan, hoewel er ook volwassenen zijn die nog in bed plassen. Ruim 15 % van alle zesjarigen en 5 % van de tienjarigen zijn ’s nachts nog niet droog. Voor de leeftijdsgroep tussen de vijftien en de achttien jaar is dat naar schatting 1,5 %. Het is niet precies bekend hoeveel volwassenen met dit probleem worstelen, omdat het onderwerp op deze leeftijd taboe is. Bedplassen komt bij jongens twee keer zo veel voor als bij meisjes, een duidelijke reden daarvoor is onbekend.

 

Theorie

Een kind dat na de kleuterleeftijd tijdens slaap zonder opzet soms meerdere malen per nacht in bed plast noemen we een bedplasser (enuresis nocturna). Het plasproces verloopt volkomen normaal: Het kind doet een complete plas in bed. In Nederland geldt de norm van twee keer per maand in bed plassen bij kinderen van vijf en zes jaar en tenminste een keer per maand bij oudere kinderen. We spreken van bedplassen (enuresis nocturna) wanneer er geen lichamelijke stoornis aanwezig is zoals diabetes, urineweginfecties of epilepsie.
Ook maken we onderscheid tussen kinderen die ’s nachts nooit droog geweest zijn (primair bedplassen) en kinderen die al helemaal zindelijk waren maar die in bed zijn gaan plassen (secundair bedplassen). Bij meer dan de helft van de kinderen komt bedplassen in de familie voor. Hun ouders zullen daardoor meer begrip tonen omdat ze het zelf hebben meegemaakt.

Oorzaken

Het lijkt er soms op dat kinderen in bed plassen om aandacht te trekken, maar dat is zelden de reden. De meeste kinderen vinden het zelfs heel vervelend dat hun dit overkomt, zonder dat ze er iets aan kunnen doen. Ouders denken nog wel eens dat kinderen in bed plassen om te pesten. In de praktijk komt dat echter weinig voor. Bedplassen is een onbewust proces en voor een kind een te ingewikkelde manier om ongenoegen te uiten of om aandacht te trekken. Bovendien schaamt vrijwel ieder kind zich voor bedplassen. Een kind dat aandacht wil trekken of boos is zal bijvoorbeeld klagen over buikpijn of niet willen eten.

Ontwijkgedrag

Sommige vooral oudere kinderen gedragen zich onverschillig. Vaak is het zo dat kinderen geen raad weten met dit probleem en het om deze reden ontlopen. Ze ontwikkelen dan een ontwijkhouding als oplossing voor hun probleem onder het motto “als ik doe alsof het niet bestaat, is het er ook niet”. Voor ouders is die ontwijkhouding met betrekking tot het bedplassen moeilijk te begrijpen en zullen zij steeds weer proberen het probleem samen hun kind op te lossen. Als dat niet lukt zal het kind bij iedere mislukte poging een toenemend gevoel van falen ervaren, waardoor zijn ontwijkhouding sterker wordt.

Factoren

Er zijn verschillende factoren die het bedplassen in de hand kunnen werken:

  • erfelijkheid;
  • blaascapaciteit;
  • slaapdiepte;
  • rijping urineproductie;
  • organische oorzaken;
  • emotionele;
  • sociale factoren;
Lees meer over factoren...

Therapie

Het is belangrijk dat u het probleem bedplassen besproken heeft met uw huisarts, kinderarts of GGD-arts. Hij of zij zal kunnen beoordelen in hoeverre hier sprake is van een monosymthomatisch bedplasprobleem. Dat wil zeggen; een geïsoleerd bedplasprobleem zonder klachten van urineverlies overdag of problemen aan de blaas en of urinewegen. Wanneer gebleken is dat het plaspatroon overdag volledig normaal is en er verder geen medische oorzaken aan ten grondslag liggen, kan een behandeling worden gestart. Er zijn verschillende behandelingen, die onderling erg afhankelijk zijn van de leeftijd van het kind en van de ervaring met eerdere toegepaste methoden en vooral van het vertrouwen van ouders en kind in de gekozen weg.